Komunikacja niewerbalna, do której zalicza się taniec, jest częścią wielu kultur. Dzięki tańcowi ludzie wyrażają swoje emocje, kulturę, tożsamość etniczną. Taniec jest częścią tożsamości człowieka, która przekazywana jest z pokolenia na pokolenie.
Obecnie taniec jest rozrywką, której towarzyszą różne elementy takie, jak wielowymiarowa scenografia, wybitne stroje taneczne, technologiczne rozwiązania. Widowiska taneczne to wielowymiarowa branża, która łączy choreografię, warstwy tkanin i efekty specjalne scenografii.

O tym, jak prawo własności intelektualnej umożliwia właściwe zarządzanie dobrami niematerialnymi związanymi z tańcem. Czy to możliwe, żeby patent chronił taniec? Wynalazek może być elementem, który zaważy na wykonaniu choreografii, jego ochrona dzięki patentowi, zachęca do innowacji przez nagradzanie wynalazców.

Wynalazek w tańcu w XIX wieku

XIX wiek dla międzynarodowego prawa własności intelektualnej to okres, w którym kształtowała się współpraca ponad państwowa. Powstały międzynarodowe umowy chroniące twórczość i wynalazki. Mowa o Konwencji Paryskiej i Konwencji Berneńskiej. Najważniejsze osiągnięcia obu tych przełomowych traktatów to m.in zrównanie praw obcokrajowóc i obywateli, czyli zasada traktowania narodowego; wprowadzono prawo pierwszeństwa, zobowiązano do powstania urzędów patentowych, automatyczną ochronę bez formalności utworów, a także minimalny czas ochrony.

Obie konwencje dały początek globalnej instytucji, którą dzisiaj znasz jako Światowa Organizacja Własności Intelektualnej – WIPO, która umożliwia bezpieczny, globalny handel technologiami, swobodny rozwój transgraniczny, międzynarodowy rozwój kultury i sztuki.

Wiele ciekawych dzieł sztuki performatywnej mogło zostać swobodnie kopiowane pod koniec XIX w., szczególnie choreografii tanecznych, z dużym zaangażowaniem kobiet, jako tancerek. Amerykańska tancerka Loie Fuller postawiła na ochronę swojej własności intelektualnej i mimo, że nie udało się jej strzec choreografii tanecznych, oparła ochronę swoich odkryć w tańcu na rozwiązaniach przemysłowych. Kiedy zawiodła ochrona prawnoautorska, amerykańska tancerka i choreografka postanowiła chronić elementy wpływające na choreografię. Uzyskała patent na strój sceniczny i urządzenie oświetlające. Zarejestrowała wynalazki w Anglii i Francji, począwszy od 1893 r.

Patent na taniec

Co to jest patent?

Wyzwaniem przed jakim stoi inwentor to problem techniczny do rozwiązania. W następstwie jego działania powstaje wynalazek. Wynalazek może otrzymać ochronę prawną, czyli patent. Do uzyskania ochrony patentowej w urzędzie patentowym wynalazca zobowiązany jest wykazać zdolność patentową, na którą składają się atrybuty

Wynalazca otrzyma wyłączność na stosowanie rozwiązania przez okres 20 lat po zarejestrowaniu wynalazku w urzędzie patentowym. Po dwóch dekadach wynalazek może być swobodnie wykorzystywany przez społeczeństwo i trafia do domeny publicznej.

Taki kształ ochrony patentowej zachęca do innowacji przez nagradzanie wynalazców wyłącznością na okres 20 lat, kiedy to właściciel prawa ochronnego może wyłącznie korzystać z patentu i np. udzielać odpłatnych licencji. 

Patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania.

art. 24 Ustawy Prawo własności przemysłowej

Czy patent jest w tańcu?

Ochrona własności intelektualnej jest ważna w tańcu. Pokazuje to sprawa układu choreograficznego Single Ladies Put a Ring on It JaQuel Knight’a, o której szerzej w Prawie do choreografii. Sprawa ukazuje również różnicę między polskim a amerykańskim postrzeganiem ochrony prawnoautorskiej, braku potrzeby rejestracji a otrzymaniem ochrony dzięki rejestracji. Prawo autorskie chroni utwór. Szkoła tańca opiera się na renomie. Przewagę konkurencyjną buduje się poprzez prawo własności przemysłowej. Szkoła tańca może zarejestrować znak towarowy i czerpać zyski ze swojego niematerialnego kapitału.

Paten jest w tańcu, jednak nie w ruchu i nie w marce. Wynalazek jest chroniony patentem, gdy posiada zdolność patentową. Wynalazek w tańcu ma przemysłowe zastosowanie głównie w artystycznej oprawie tj. scenografii, oświetleniu, w rekwizytach. Może zapewniać efekty specjalne i wpływać pozytywnie na odbiór tańca.

Wynalazek nie musi być rozwiązaniem epokowym, czy rewolucjonizować techniki. Głównym założeniem rozwiązania technicznego jest to, aby występował chociaż jeden nowy nieoczywisty element. Wynalazek może zostać opatentowany, gdy spełnia cztery kryteria.

Podstawowym kryterium jest to, aby był rozwiązaniem z dziedziny techniki. Przesłanka ta jest najistotniejsza, bowiem przy jej braku Urząd Patentowy uznaje brak zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku, co skutkuje, że dalsze badania nie są prowadzone. Ochrona patentowa jest wtedy wykluczona.

Do otrzymania ochrony wynikającej z patentu, wynalazek musi spełniać przesłanki ustawowe. Występują też przedmioty, które nie są uważane za wynalazki 

• odkrycia, teorie naukowe,
• wytwory o charakterze jedynie estetycznym,
• plany, zasady i metody działalności gospodarczej,
• gry,
• wytwory, które nie mogą zostać wykorzystane w świetle zasad nauki,
• programy do maszyn cyfrowych.

Występują też wynalazki, które rozwiązują problemy techniczne, jednak nie udziela się na nie patentu ze względu m.in na porządek publiczny lub dobre obyczaje.

W tańcu dużą rolę odgrywa estetyka, która może być chronione przez prawo własności przemysłowej jako wzór przemysłowy. Może dotyczyć ubrań, obuwia, elementów wyglądu scenografii.

Czy w tańcu rzeczywiście są wynalazki?

Amerykański patent Michaela Jackson’a

Dobra muzyka, świetne kroki taneczne, piękne stroje, niesamowita scenografia i wybitnie utalentowani tancerze. Jaki utwór może przyjść na myśl? Michael Jackson to nie tylko wybitny artysta muzyczny, ale także tancerz i biznesmen. Z pewnością każdy z nas miał możliwość oglądania jego teledysku Smooth Criminal.

Od 1992 r. podczas trasy koncertowej Michael Jackson wykonywał pochylenie na przód pod kątem aż 45 stopni, co bez dodatkowego wsparcia dla ludzkiego ciała jest niemożliwe. Z pomocą przyszło rozwiązanie techniczne, które mogło być używane podczas koncertów na żywo. Amerykański patent Method and means for Creating Anti-Gravity Illusion, czyli specjalne buty i kołki w scenie.

Method and means for Creating Anti-Gravity Illusion jest dostępny w domenie publicznej https://patents.google.com/patent/US5255452A/en?oq=US5255452A

Buty posiadały wycięcie w obcasie, a następnie nasuwało się je na wysuwane w scenie metalowe trzepnie. Zastosowanie techniczne pozwoliło na płynność ruchów tancerzy w ułamku sekund, niemal niezauważalne dla publiczności, budując chwilę napięcia podczas wykonywania choreografii. Tancerze po prostu wsuwali buty w kołki w trakcie tańca. Mechanizm wspierał tancerzy, jednak to do nich nadal należało utrzymanie silnej postawy mięśni nóg, łydek i brzucha. Dzięki wynalazkowi i jego ochronie mogła powstać wiekopomna iluzja sceniczna.

Ciekawostką jest to, że w 1988 r. kiedy powstała choreografia i teledysk, wykorzystano zupełnie inne rozwiązanie. Tancerze wykorzystali metodę wsparcia w linach, które były przypięte do tułowia tancerzy, a dzięki nagraniom i manipulacji wizualnej, liny były niewidoczne dla widzów. Jednak to rozwiązanie nie mogło mieć swojego zastosowania w koncertach na żywo. Stąd ostateczny pomysł na buty do pochylenia antygrawitacyjnego.

Wynalazek to część tańca

Do osiągnięcia oryginalnych efektów w tańcu zastosowanie mają techniczne rozwiązania. Wynalazek wspiera efekty specjalne choreografii, która ma zachwycać widownię. Patent dał ochronę wynalazkom tancerzy, którzy chcieli wykorzystywać je na wyłączność. Wynalazcy mogli zachwycać iluzją sceniczną na wyłączność właśnie, dzięki ochronie swoich wynalazków. Komercjalizacja rozwiązań technicznych spowodowała, że wysiłek ludzkiego organizmu w tańcu to za mało. Wsparcie techniczne umożliwia wprowadzenie do choreografii iluzji, która buduje napięcie w odbiorze komunikacji niewerbalnej i czyni go barwniejszym.

Artykuł Wynalazek w tańcu. Patent na taniec pochodzi z serwisu Legalna marka online.

Zawodowy sport kojarzy się z mocną rywalizacją, a amatorskie uprawianie sportu wiąże się z przyjemnością i pokonywaniem własnych słabości. Dzisiejsza branża sportowa wiąże się z rozwiniętym przemysłem i ogromnymi zyskami. Z perspektywy ekonomicznej dynamicznie rosną zarobki sportowców, wysokie transfery, czy sponsoring imprez sportowych, a także utrzymanie samych obiektów sportowych. Nieoczywiste jest to, że prawo własności intelektualnej stymuluje rozwój branży tanecznej i zabezpiecza jej wartość ekonomiczną.

O tym, jak prawo własności intelektualnej umożliwia właściwe zarządzanie dobrami niematerialnymi związanymi z tańcem. Prawo własności przemysłowej umożliwia właściwe korzystanie z tańca, jako zawodowej działalności zarobkowej.

Marka szkoły tańca

Prawo do choreografii, z wyjątkami, przysługuje twórcy. Aby chronić swój artystyczno-sportowy utwór nie trzeba dokonywać rejestracji, ochrona trwa od momentu ustalenia na podstawie prawa autorskiego w Polsce. Wynalazki lub znaki towarowe, wymagają rejestracji, dzięki nim można skutecznie chronić dobra niematerialne związane z tańcem, sportem, szkołą tańca.

Obecnie traktujemy taniec jako sport. Szkoła tańca przygotowuje do występów, egzaminów wstępnych, konkursów tanecznych. Jest miejscem spotkań ze sztuką. Tworzy społeczność wokół zaplanowanego ruchu ciała do dźwięków muzyki, czyli choreografii. Szkoła tańca nie pozostaje obojętna na prawo własności intelektualnej ani biznes. Właściciele szkół tańca prowadzą je w celach zarobkowych.

Marka szkoły tańca, czyli znak towarowy

Marka jest zespołem wartości i skojarzeń budowanych w świadomości potencjalnego odbiorcy usługi lub produktu. Jest częścią komunikacji marketingowej, dzięki której firma może odróżnić się od swojej konkurencji. Wspiera idee warte skorzystania z usługi lub zakupu produktu.

Szkoła tańca powinna mieć silną markę. Dzięki oryginalnym choreografią artystycznym występom i zdobywanymi trofeami w konkursach tanecznych zachęca do uczestniczenia w usługach, które oferuje. Branding to proces działań prowadzący do budowania skojarzeń z marką – oznaczenie odróżniające, co tworzy wartość biznesową w branży szkół tańca.

Marka ma na celu przypisanie konkretnych wyobrażeń z pochodzeniem – właścicielem, produktu lub usługi.

Jak szkoła tańca może budować swoją przewagę wśród konkurencji?

Związek między tańcem a własność intelektualną znajdziesz w obszarze technologicznym, brandingu, projektowania, sztuce, transmisji wydarzeń tanecznych. Technologia w tańcu odnosi się do sprzętu tanecznego i ubioru, a także inteligentnych urządzeń – czujniki wyposażone w zaawansowane technologie informacji i komunikacji, gdzie śledzi się swoją kondycję.

Estetyka i design są istotne podczas występów tanecznych. Ważne jest wzornictwo, które wyróżnia daną sekcję taneczną i wpływa pozytywnie na jej odbiór. Transmisje choreografii i widowisk tanecznych możliwe są dzięki stosunkowi prawnemu między medium a organizatorem wydarzeń sportowych, gdzie ważną rolę odgrywają regulacje prawa autorskiego i praw pokrewnych.

Prawo do choreografii oparte na prawie autorskim chroni ustaloną sekwencję ruchów, gdy spełnia wymogi stawiane utworowi. Same pojedyncze elementy ćwiczeń nie mogą być objęte ochroną prawnoautorską, choć to nie oznacza, że niektóre aktywności sportowe nie wymagają licencji. Przykładami prowadzenia zajęć na podstawie uzyskanej licencji jest aktywność na granicy tańca i fitnessu – crossfit, salsation, zumba.

Prawo własności intelektualnej pozwala nie tylko na ochronę dóbr niematerialnych, ale również daje możliwość budowania strategii ekonomicznej i podatkowej szkoły tańca. 

Zarejestrowany znak towarowy w świecie tańca

Właściciele szkół tańca powinni zastanowić się nad swoim udziałem w rynku, a następnie skutecznie chronić swoją działalność zawodową, gdzie kluczową rolę odgrywa własność intelektualna.

Zarejestrowany znak towarowy umożliwia przewagę nad konkurencją. Daje możliwość odróżnienia się od innych szkół tańca, budowania pozycji wśród konkurencji, a także rozwój modelu biznesowego. Marka to zespół skojarzeń, znak towarowy to oznaczenie odróżniające usługę od podobnej lub innej usługi w tej samej kategorii. Rejestracja znaku towarowego umożliwia m.in. zapobieganie sprzedaży podrobionych, czyli nieautoryzowanych usług lub produktów.

Zumba to nie tylko program ćwiczeń tanecznych, ale także zarejestrowany znak towarowy należący do Zumba Fintess LLC. Firma udziela licencji trenerom na całym świecie, którzy chcą prowadzić zajęcia, produkować odzież i mieć dostęp do układów z krokami tego tańca.

Zumba Fitness LLC zarejestrowała znak w kilku strategicznych klasach, aby mieć kontrolę nad swoim modelem biznesowym w Europie. Do rejestracji znaku towarowego służy Klasa Nicejska, jak klasa 25 – odzież, obuwie, nakrycie głowy. Klasa 28 to artykuły gimnastyczne i sportowe, a klasa 41 to usługi edukacyjne, prowadzenie zajęć fitness. Aktywne znaki towarowe na poziomie unijnym dają firmie prawo do blokowania nieautoryzowanych wydarzeń, przerabiania ubrań i bezprawnego używania nazwy w celach komercyjnych w całej Unii Europejskiej.

Po dokonaniu rejestracji znaku towarowego – co do zasady, przysługuje 10-letni okres ochronny, który można przedłużyć. Daje to prawo wyłączne do używania w określonych usługach i produktach oznaczonych w klasach nicejskich oraz możliwość udzielania licencji.
Założeniem zarejestrowanego znaku towarowego jest to, aby odróżnić poprzez oznaczenie jednej usługi od innej i określić jej pochodzenie. Dzięki takiemu zabiegowi szkoła tańca ma możliwość zarządzania swoimi niematerialnym kapitałem i czerpać dodatkowe zyski.

Szkoła tańca z własnym znakiem towarowym

Branża taneczna opiera się na renomie. Ochrona własności intelektualnej przynosi korzyści biznesowe, wizerunkowe i prawne.

Zaletą rejestracji znaku towarowego dla szkoły tańca jest

Ochrona przed nieuczciwą konkurencją może polegać na blokowaniu naśladowców. Konkurencja nie będzie mogła otworzyć szkoły tańca o takiej samej lub podobnej nazwie na terenie objętym ochroną – Polska lub UE. Bez rejestracji narażasz się na kradzież nazwy lub logo. 

Były instruktor może zastrzec Twoją nazwę jako pierwszy i prawnie zakazać Ci używania Twojego dotychczasowego logo.

Posiadając świadectwo ochronne na znak towarowy szkoły tańca, możesz zablokować fałszywe profile w mediach społecznościowych, które podszywają się pod Twoje studio taneczne w łatwy i szybki sposób.

Właściwie zarządzana własność intelektualna przynosi szkole tańca korzyści biznesowe i rozwój. Dodatkowym źródłem dochodu mogą być licencje. Jako właściciel szkoły tańca możesz odpłatnie licencjonować swoją markę, w ten sposób, że pozwolisz innym podmiotom na organizację warsztatów, zajęć, obozów tanecznych pod Twoją renomowaną marką. Zarejestrowana marka jest niematerialnym składnikiem majątku firmy, którą można w przyszłości zmonetyzować. 

Prestiż i wizerunek jest istotny w zdobywaniu nowych klientów szkoły tańca. Od zarejestrowania znaku towarowego zyskujesz prawo do umieszczania prestiżowego znaku ® przy swoim logo. To sygnał dla Twoich klientów, że mają do czynienia ze stabilną, profesjonalną i bezpieczną marką. Konkurencja nie będzie mogła używać Twojej nazwy w swoich kampaniach marketingu internetowego. Jest to Twoja przewaga w komunikacji marketingowej.

W przypadku dotkliwych naruszeń przez konkurentów, masz mocny dowód – świadectwo ochronne wydane przez Urząd Patentowy RP lub EUIPO.

Twoja szkoła tańca działa w Polsce, więc Twoim racjonalnym pierwszym krokiem jest ochrona, którą przyzna Ci Urząd Patentowy RP. Własność intelektualna może być elementem strategii biznesowej – od momentu powstania pomysłu aż po budowanie silnej marki i rozwoju usług szkoły tańca.

Ochrona oznaczenia związanego z choreografią. Ruchomy znak towarowy

Znak towarowy służy odróżnieniu towarów lub usług jednego przedsiębiorcy od towarów lub usług innych przedsiębiorców. Katalog możliwych znaków obejmuje

• znaki słowne;
• znaki słowno-graficzne;
• znaki ruchome, mulitmedialne,

jeśli spełniają charakter odróżniający i można je przedstawić w rejestrze.

Krótka sekwencja ruchów jest elementem znaku ruchomego lub multimedialnego, które identyfikuje określone usługi. W ten sposób można ochronić taki ruch jako znak identyfikujący pochodzenie handlowe, a nie jako choreografię poprzez prawo autorskie. Co, gdyby szkoła tańca stworzyła własny charakterystyczny ruch wykorzystywany jako oznaczenie jej usług?

Przykład

Szkoła tańca ABC stworzyła charakterystyczną, krótką sekwencję ruchów wykonywaną na początku każdego wideo i występu scenicznego. Szkoła tańca ma dwa niezależne poziomy ochrony.

Choreografia chroniona jest prawem autorskim. Charakterystyczna sekwencja ruchów wykorzystywana jako oznaczenie marki, może być ruchomym znakiem towarowym. W ten sposób można chronić funkcję oznaczenia marki pochodzącej od danej szkoły tańca.

Polskim przykładem ruchomego znaku towarowego jest tzw. cieszynka piłkarza Krzysztofa Piątka, której towarzyszy dźwięk pio pio pio, zarejestrowana w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej.

Numer zgłoszenia ruchomego znaku towarowego ZT – Z.502930 pod nazwą pio pio 23 https://ewyszukiwarka.pue.uprp.gov.pl/search/pwp-details/Z.502930?lng=pl

Stroje taneczne pod ochroną przed konkurencją

W tańcu ważny jest ruch ciała, a jego wyeksponowanie umożliwia estetyczny, piękny i oryginalny ubiór. Tancerze na konkursach prześcigają się w zdobieniach swojej sportowej odzieży, butów, gadżetów.

Wzór przemysłowy chroni zewnętrzne elementy wytworu. W tańcu zależy na ruchu ciała,
a odzież może to wyeksponować. Grupy taneczne podczas konkursów rywalizują nie tylko samym układem choreograficznym, poprawnością wykonania, rewolucjami gimnastycznymi, ale również ogólną prezencją i ubiorem. W Polsce szkoły tańca, ale także inne podmioty – jak projektanci mody, krawcowe, marki odzieżowe, inni, mają możliwość rejestracji wzorów przemysłowych do ochrony wyglądu odzieży i wzornictwa.

Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

art. 102 Ustawy Prawo własności przemysłowej

Wzory przemysłowe chronione są nawet do 25 lat.

Jak szkoła tańca może chronić swoją markę i artystyczną twórczość?

Szkoła tańca w Polsce ma wachlarz zabezpieczeń i możliwość wykorzystania przewagi biznesowej dzięki prawu własności intelektualnej. Dzięki prawu autorskiemu szkoła tańca może chronić swoje oryginalne choreografie. Prawo własności przemysłowej daje możliwość ochrony znaku towarowego, a w przypadku dalszych rozwiązań, które wzbogacają ofertę szkoły tańca, również ochronę wzorów przemysłowych, czyli ochronę odzieży, butów, akcesoriów tanecznych.

Szkoła tańca w Polsce może chronić swoją artystyczną twórczość. Oto tabela, która w przejrzysty sposób przedstawia możliwość zarządzania własnością intelektualną szkoły tańca.

Podsumowanie. Marka szkoły tańca

Nowoczesny biznes rozrywkowy zmienia kreatywność w realny kapitał. Zarządzanie własnością intelektualną w szkole tańca powinno być równie ważne, jak przygotowanie zajęć dla kursantów. Dzięki prawu własności intelektualnej szkoły tańca mogą skutecznie chronić swoją działalność, ale również inwestować w jej rozwój.

To inspirujące, jak prawo własności intelektualnej działa w praktyce szkoły tańca. Od choreografii po markę szkoły tańca, prawo własności intelektualnej stoi na straży ochrony kreatywności w ruchu ciała.

Prawo autorskie chroni utwór, jakim jest choreografia taneczna. Unikalny miks muzyczny, autorska metoda nauczania, a nawet profesjonalne zdjęcia występów to aktywa szkoły tańca. Tworzą unikalną przewagę wśród konkurencji.

Prawna tarcza to zarejestrowany znak towarowy, które tworzy tożsamość marki. Zastrzeżony znak towarowy w Urzędzie Patentowym RP daje możliwość monopolu na rynku oznaczeniu. Chroni szkołę tańca przed nieuczciwą konkurencją i pozwala skutecznie blokować internetowych naśladowców w social media.

Silna, zabezpieczona prawnie marka pozwala wyjść poza same lekcje tańca. Zarejestrowany znak towarowy daje prestiż i otwiera drzwi do sprzedaży własnej linii ubrań treningowych lub gadżetów, którymi mogą być zainteresowani kursanci, by utożsamiać się z taneczną społecznością.

Podsumowując, prawo własności intelektualnej zmienia ulotny taniec i emocje w trwały, bezpieczny i skalowalny majątek firmy. W branży tanecznej to proces, który redefiniuje wysiłek artystyczny. 

Artykuł Marka szkoły tańca. Od choreografii do marki pochodzi z serwisu Legalna marka online.

Tańczysz. Tańczysz przed lustrem w domu do rytmu muzyki? Bierzesz udział w potańcówkach na imprezie? To spontaniczne działania, które mają swój pozytywny efekt w postaci endorfin. Stajesz się szczęśliwszy. Co dzieje się wtedy, gdy taniec jest wcześniej zaplanowanym układem i biorą w nim udział wysportowani tancerze i tancerki? Skrupulatnie przygotowana choreografia taneczna może być chroniona przez prawo własności intelektualnej.

O tym, jak prawo własności intelektualnej umożliwia właściwe zarządzanie dobrami niematerialnymi związanymi z tańcem. Prawa autorskie chronią utwór, za to prawo własności przemysłowej umożliwia właściwe korzystanie z dóbr związanych z uprawianiem tańca w sposób komercyjny.

Kto ma prawo do choreografii tanecznej?

Choreografia odnosi się do uporządkowania dowolnego ruchu w czasie i przestrzeni, więc nie tylko do tańca. Choreografię stosuje się w sztuce i rozrywce – w filmie, teatrach, pokazach mody, teledyskach, reklamie. Choreografia ma też swoje znaczenie w sporcie i rekreacji, czyli w dyscyplinach artystycznych – łyżwiarstwo figurowe, gimnastyka artystyczna, pływanie synchroniczne. W widowiskach opartych na rywalizacji tj. wrestling. Zaskakującą formą przygotowań do występu, w oparciu o choreografię, jest także musztra wojskowa i parady, gdzie mamy do czynienia z synchronicznym marszem i muzyką wraz z pokazem orkiestry wojskowej.

Choreografia taneczna jest sztuką układania sekwencji ruchów i figur do dźwięków muzyki. Choreografie tworzą ludzie, ale nie tylko dla innych ludzi. Występ do muzyki może zostać, także zaplanowany przez człowieka dla zwierzęcia, najczęściej psa.

Dog dancing to występ taneczny i widowiskowy sport kynologiczny, gdzie przewodnik i pies wykonują układ choreograficzny do muzyki.

Z wcześniej zaplanowaną sekwencją ruchów i figur tanecznych stworzonych do tańca ludzi mamy do czynienia w tańcu towarzyskim. Inne wyróżniające style tańca to taniec klasyczny, współczesny, balet, hip-hop, street dance, jazz, modern jazz.

Prawo polskie chroni choreografie jako utwór sceniczny. Choreografia otrzymuje automatyczną ochronę – bez dodatkowych rejestracji, na podstawie Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Do uzyskania ochrony prawno-autorskiej, układ taneczny powinien spełniać konkretne warunki, które mogą dawać twórcy określone narzędzia kontroli i korzyści finansowe.

Kiedy choreografia jest chroniona prawem? Prawo wyłączne do choreografii

Jeśli jesteś twórcą choreografii, prowadzisz szkołę tańca i zatrudniasz choreografów lub teatr, działasz w publicznej instytucji kultury, powinieneś wziąć pod uwagę, kiedy choreografia jest chroniona prawem i jakie są tego skutki.

Polskie prawo autorskie nie chroni pojedynczych kroków, figur, ani też idei, systemu, czy procesu. Ochroną prawną jest ujęta kompozycja elementów tanecznych, ekspresja – spójnych i oryginalnych sekwencji kroków, figur, ewolucji, jako całości. Do uzyskania ochrony choreografii tanecznej nie jest wymagana rejestracja, ale spełnienie kluczowych elementów, by choreografia była utworem w rozumieniu prawa autorskiego. Inaczej sytuacja choreografii wygląda w Stanach Zjednoczonych Ameryki.

Co to utwór w prawie autorskim? Czy choreografia może być utworem?

Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 1994 r. wskazuje przesłanki do zaliczenia dzieła jako utworu. Dodatkowo ustawa wskazuje w art. 1 ust. 2 w pkt 8 szczegółowe przedmioty prawa autorskiego, wymieniając utwory choreograficzne. Jest to tym bardziej wartościowe, bo nie może zostać zakwestionowane jako sztuka performatywna, której należy się ochrona prawna. Nadal jednak należy pamiętać, że nie każdy ruch sceniczny, czy zaplanowana sekwencja ruchów jest chroniona prawem. Choreografia musi spełnić warunki, aby być utworem w rozumieniu prawa autorskiego, a w następstwie być chroniona jako dobro niematerialne.

Utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

art. 1 ust. 1 Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

Każdy utwór musi zostać ustalony. Ustalenie nie jest tożsame z utrwaleniem. Obrazując, choreografia musi wyjść z głowy autora, powinna być zatańczona chociażby przed kimś innym. Może też zostać spisana – o czym dalej. Dobrze byłoby, gdyby została utrwalona jako filmik wideo w celach dowodowych, by wykazać autorstwo i czas powstania.

Jakie prawa zyskuje twórca choreografii? Zarządzanie prawami wyłącznymi

Autorskie prawa osobiste

Ochrona prawna choreografii dotyczy praw osobistych i majątkowych twórcy. Autorskie prawa osobiste chronią niezbywalne prawa twórcy do autorstwa, oznaczenia utworu, integralności, pierwszego udostępnienia, nadzoru.

Prócz oczywistej ochrony prawnej, do której należy między innymi autorstwo, czyli oznaczenie z imienia, nazwiska, pseudonimu autora choreografii np. na afiszach, w napisach końcowych itp. Ochrona dotyczy również nienaruszalności treści, czyli nikt bez zgody twórcy nie może modyfikować, skracać, ani też zniekształcać układu tanecznego.

Autorskie prawa majątkowe

Autorskie prawa majątkowe to konstrukcja prawna zapewniająca twórcy zarobkowanie ze swojej twórczości. Komercjalizacja utworu – nie tylko choreografii, polega na prawie dokorzystania, rozporządzania i wynagrodzeniu.

Choreografie tworzone są na potrzeby widowisk, które są skierowane do szerokiej publiczności. Układy taneczne są częścią koncertów, reklam, występów teatralnych.

Jeśli jesteś twórcą masz wyłączne prawo do:

• utrwalania i zwielokrotniania – decydowanie o nagraniu wideo i udostępnianiu;
• publicznego wykonania – zezwalania na tańczenie choreografii podczas koncertów;
• wprowadzania do obrotu – sprzedaż układu tanecznego.

Autor choreografii decyduje, kto może zatańczyć dany układ i na jakich zasadach. Prawo do wynagrodzenia można podzielić na dwie kategorie – jednorazowe honorarium lub tantiemy – co do zasady rzadziej praktykowane, obejmują regularne wypłaty za to, że np. nagranie z układem taneczny, jest emitowane np. w telewizji.

Warto zapamiętać, że wynagrodzenie dla twórcy nie jest tożsame z wynagrodzeniem za świadczenie usługi. Wielu twórców artystycznych nie ma wiedzy w tym zakresie, bo nie rozróżnia podziału.

Przykład

Choreograf jest freelancerem, współpracuje ze szkołami tańca, dla których tworzy układy taneczne. Właściciel jednej ze szkół tańca zlecił choreografowi stworzenie niepowtarzalnej choreografii dla zespołu do konkursy tanecznego w stylu modern jazz.

Jak freelancer może podejść do takiego dzieła? Po pierwsze może rozróżnić wynagrodzenie za usługę – stworzenie choreografii, a honorarium za stworzenie unikalnego układu tanecznego i przeniesienie do niego praw lub udzielenie licencji. Taka sytuacja jest korzystna dla obu stron, gdy stosunek prawny oparty jest na umowie o dzieło.

Czy opłaca się być artystą? Czy opłaca się współpracować z artystą?

Podział wynagrodzenia i rozporządzania swoim prawem jako autora choreografii daje warunki do obniżenia zobowiązań podatkowych w sposób legalny, wskazany przez ustawodawcę.

Dzięki podziałowi wynagrodzenia, freelancer może odliczyć aż 50% kosztów uzyskania przychodu z tytułu twórczości artystycznej, co obniża jego podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym. Pozostałą część wynagrodzenia z tytułu usługi zalicza w sposób ogólny do opodatkowania.

Przykład
Współpracujący z freelancerem właściciel szkoły tańca może nabyć majątkowe prawa autorskie do choreografii i spokojnie korzystać, z tak utworzonej dla niego choreografii na konkursie tanecznym, a także w późniejszym czasie, co do zasady bez ograniczeń.

Sytuacja się zmienia, gdy choreograf pozostaje w stosunku pracy ze szkołą tańca.

Czy można zastrzec taniec? Historia choreografii do muzyki Beyoncé

Ochrona praw autorskich na arenie międzynarodowej zdecydowanie różni się od siebie. Kraje Unii Europejskiej rozdzielają majątkowe prawa autorskie od tych osobistych. W Stanach Zjednoczonych, co do zasady chronione są majątkowe prawa autorskie i możliwość ich komercjalizacji. Dzieła, aby uzyskać ochronę, powinny zostać zarejestrowane w Copyright Office.

Co ciekawe, taniec można zapisać na papierze w specjalnej notacji tanecznej, czyli Labanotation, która jest akceptowana przez podmiot rejestrujący w USA jako nośnik choreografii.

Kto posiada prawa do ruchów Beyoncé? Choreografia Single Ladies Put a Ring on It JaQuel Knight

Utwór Beyoncé Single Ladies stał się rozpoznawalnym utworem popkultury. Nie tylko sama muzyka jest popularna, ale także taniec. Twórca tej choreografii JaQuel Knight jest uznanym w branży choreografem popularnych występów tanecznych. Pracuje ze znanymi piosenkarkami m.in Beyoncé, Shakira, Megan Thee Stallion. Reputacja twórcy, jednak nie przekładała się na wynagrodzenie. Choreograf był traktowany jako pracownik tymczasowy, aż do wyzwania, jakie sobie postawił w zakresie prawa własności intelektualnej w 2020 r.

W branży artystyczno-rozrywkowej choreografowie otrzymują stawkę dzienną lub zapłatę za projekt.

Wyzwaniem dla twórców układów tanecznych stały się social media. Przeniesienie teledysków z telewizji na YouTube spowodowało wzrost znaczenia wizualnego spektaklu, a choreografia jest ważną częścią wizualnej reprezentacji treści muzyki. Każde odtworzenie treści przynosi zyski właścicielowi audiowizualnego utworu.

JaQuel Knight – twórca choregorafii do utworu Beyonce, Single Ladies Put a Ring on It, zauważył wysoką niesprawiedliwość w USA i postanowił zawalczyć o ochronę swojej pracy twórczej i wynagrodzenia za nią. Inaczej niż w Polsce, w Stanach Zjednoczonych wymagana jest rejestracja do uzyskania ochrony pracy twórczej i wynagrodzenia. Przed 2020 r. Stany nie mogły pochwalić się bogatym orzecznictwem w zakresie możliwości rejestracji choreografii, więc sprawa Knight’a była wyzwaniem dla jego pełnomocników. Jego sprawę uprzedziła jednak inna sprawa – wykorzystanie twórczości innego autora – ruchów, choreografii i zaimplementowanie jej jako elementy gry multimedialnej. Twórcy postanowili pozwać właściciela gry, jednak bezskutecznie – główną przyczyną braku ochrony prawnej twórczości był brak rejestracji utworów.

Historycznie w USA dzieła choreograficzne mogły być rejestrowane, gdy wykazywały jasną narracje i mogły być klasyfikowane jako dzieła dramatyczne. Poza baletem, pomijano wszystkie inne choreografie.

Ciekawostką jest to, że urząd ds. własności intelektualnej w Stanach nadal nie posiada nawet osobnej kategorii dla choreografii i zalicza je do utworów dramatycznych.

Zarejestrowana twórczość w USA pozwala na ochronę utworu i zarządzanie nim, czyli na przykład udzielanie licencji, a później wykorzystanie choreografii podczas koncertów; w filmach, teledyskach, widowiskach, czyli korzystanie z prawa wyłącznego przez twórców.

W 2020 r. JaQuel Knight otrzymał prawo wyłączne do choreografii zatytułowanej Single Ladies (Put a Ring on It) Choreography, co potwierdza wpis do rejestru Copyright Office http://publicrecords.copyright.gov/detailed-record/voyager_31639131

Choreograf najpopularniejszej w popkulturze choreografii, zapoczątkował przebudzenie współczesnych artystów, aby myśleli o swojej własności intelektualnej jako narzędziu pracy zarobkowej, w sposób długofalowo. Był to krok milowy afroamerykańskiego twórcy z branży rozrywkowej, który czerpał z historii tańca i stworzył spójną, dynamiczną choreografię, która zyskała popularność. Nie poprzestał na jednej rejestracji. Obecnie prowadzi katalog swoich utworów choreograficznych.

Jak wskazał w jednym z wywiadów – Knight, ochrona prawna jego twórczości skierowana jest do podmiotów działających komercyjnie, chcących wykorzystać choreografię, jako element widowiska, na którym ktoś inny zarabia. Nie będzie dochodził swoich roszczeń przeciwko prywatnym osobom, które tańczą i publikują to w mediach społecznościowych.

Czy Beyoncé już nie zatańczy Single Ladies?

Beyonce jako autorka dzieła muzycznego Single Ladies z pewnością ma prawa do wykonywania utworu w różnych celach – komercyjnym i niezarobkowym. Układ taneczny z 2009 r. do utworu i teledysku, a w następstwie wykorzystywany podczas koncertów przez artystkę, obecnie będzie wymagał licencji od twórcy choreografii, zgodnie z jego zapowiedzią. Choć twórca zarejestrowanej choreografii jeszcze nie ujawnił zasad zarządzania tym prawem wyłączonym.

JaQuel Knight skutecznie zarejestrował choreografię Single Ladies (Put a Ring on It) w celach długofalowego zysku ze swojej twórczości. Dzięki popularności, jaką osiągnęła ta choreografia przez 11 lat, przed dniem rejestracji, może być dla niego strategicznym posunięciem w celu zabezpieczenia swoich przychodów na przyszłość. Beyonce i jej zespół będą mogli korzystać z choreografii, w taki sposób, w jaki właściciel prawa wyłącznego do choreografii im na to zezwoli, z pewnością za wynagrodzeniem.

Kto w Polsce zarządza prawem do choreografii?

Twórcy mogą samodzielnie albo licencjonować lub przenieść majątkowe prawa autorskie na zainteresowanego nabywcę albo oddać utwór do zbiorowego zarządzania.

Jedno ze stowarzyszeń autorów dostrzegło dynamicznie zmieniający się rynek praw wyłącznych i umożliwił rejestrację online utworów choreograficznych – układów tanecznych, inscenizacji ruchowych i innych choreografii z kategorii małych praw, w celu zbiorowego zarządzania i udzielania licencji. Główną zaletą jest to, że utwór choreograficzny jest rejestrowany bez konieczności dołączania opinii eksperta.

Jak wskazuje Raport 2022-2026 Zmiana. Rozwój. Efekt. ZAiKS na rzecz twórców w latach 2022-2025 liczba członków Sekcji Autorów Dzieł Choreograficznych wzrosła o ponad 15%.

Podsumowanie. Zarządzanie prawem do choreografii na arenie międzynarodowej

Międzynarodowe prawo własności intelektualnej stawia przed artystami wyzwania. O tyle, o ile w Unii Europejskiej mamy do czynienia z ujednolicaniem prawa własności intelektualnej i pomimo, że kraje członkowskie różnią się szczegółami w tym zakresie, wspólne źródła, jak również wiążące konwencje sprawiają, że dorobek prawa własności intelektualnej wspiera twórczość performatywną, to w USA ochrona prawna choreografii uzależniona jest od czynników rejestracyjnych, zupełnie inaczej niż w UE.

Prócz możliwości komercjalizacji dóbr niematerialnych, jakimi są układy taneczne w UE, chroni się również osobiste prawa autorskie. Choreografia do popkulturowego dzieła muzycznego Single Ladies Put a Ring on It, JaQuela Knighta, która musiała uzyskać rejestrację w celu ochrony w USA, jaskrawo uwypukla problemy współczesnych twórców na arenie międzynarodowej. Polska i Stany Zjednoczone są stronami Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych oraz członkami Światowej Organizacji Własności Intelektualnej (WIPO). Oba państwa kierują się zasadą traktowania narodowego (asymilacji), polegająca na tym, że twórca jednego państwa-strony korzysta z tych samych praw, jakie przyznaje drugie państwo-strona własnym obywatelom w zakresie praw własności intelektualnej.

Zarządzanie utworem w Polsce jest przyjazne twórcy, bo zarządzanie nim można oddelegować podmiotowi profesjonalnemu. Jak pokazał przykład, mimo globalizacji to komercjalizacja dóbr niematerialnych i zarządzanie nimi jest zróżnicowana i zależna od prawa międzynarodowego.

Artykuł Prawo do choreografii pochodzi z serwisu Legalna marka online.

Grafika autorstwa Justyny Kramarz, goodot

100

KURS nARZĘDZIOWNIK PROJEKTANTA
Z DOSTĘPEM DO UMOWY DLA GRAFIKA

Kup dostęp do kursu i otrzymaj profesjonalną umowę dla grafika.

Odkrywam kurs

Odkryj kurs!

Narzędziownik projektanta graficznego. Współpraca goodot i Legalnej marki online

Umowa dla grafika. Legal design

Umowa dla grafika dostępna w kursie Narzędziownik projektanta została napisana zgodnie z dobrymi praktykami prostego języka i legal design. Projektant graficzny jest gospodarzem współpracy, więc dla ułatwienia komunikacji wprowadzono bezpośrednie zwroty względem stron umowy. 

Projekt umowy dla grafika przygotowany przez prawniczkę zakłada, że żadna ze stron nie jest prawnikiem, więc prosty język i układ umowy sprzyjają zrozumieniu obowiązków i uprawnień stron tej umowy we współpracy nad projektami graficznymi. 

ZROZUMIAŁa TREŚć DOKUMENTÓW

LEGAL DESIGN.
UMOWA DLA GRAFIKA

Legal design to proces projektowania prawa zrozumiałego dla Ciebie i Twoich klientów. Umowa dla grafika dostępna w kursie Narzędziownik projektanta od goodot napisana w zgodzie z zasadami legal design to ukierunkowana na użytkowników treść dokumentu. Legal design to proces projektowania umów, gdzie bierze się pod uwagę prosty język i wizualną reprezentację treści, które wspierają biznesową współpracę.

Zrozumiała umowa dla grafika i klienta

Narzędziownik projektanta. Kurs z umową dla grafika

Grafika autorstwa Justyny Kramarz, goodot

Umowa dla grafika w kursie Narzędziownik projektanta

Narzędziownik projektanta graficznego. Współpraca grafika i prawnika

To moment, na który czekałam od zeszłego roku. Bo Narzędziownik to coś, czego nie miałam, kiedy sama startowałam ze swoim biznesem – i co dziś, w gotowej formie, oddaję w Wasze ręce. Ręce projektantów, którzy nie chcą iść tą samą drogą co ja – wyboistą.

Justyna Kramarz
Projektantka graficzna

Justyna postanowiła podzielić się z Tobą swoją strategią biznesową prowadzenia biznesu, dlatego we współpracy z nią przygotowałam dla Ciebie Projekt umowy. W kursie Narzędziownik projektanta masz dostęp do Projektu umowy,
dzięki czemu wspieram Cię w rozwoju Twojej kreatywności bez obaw o kwestie prawne.

Katarzyna Sajkiewicz
Prawniczka

Justyna postanowiła podzielić się z Tobą swoją strategią biznesową prowadzenia biznesu, dlatego we współpracy z nią przygotowałam dla Ciebie Projekt umowy. W kursie Narzędziownik projektanta masz dostęp do Projektu umowy,
dzięki czemu wspieram Cię w rozwoju Twojej kreatywności bez obaw o kwestie prawne.

Katarzyna Sajkiewicz
Prawniczka

Artykuł Narzędziownik projektanta. Umowa dla grafika w kursie pochodzi z serwisu Legalna marka online.

100

zapytaj PRAWNIKA
o umowę dla grafika

Przedstaw mi czego oczekujesz!

Zapytaj o umowę!

Jaką umowę w pracy grafika wybrać?

Umowa o pracę w pracy grafika

Umowa o pracę z branży kreatywnej może różnić się od tych zawieranych w innych branżach, dlatego, że grafik wykonuje pracę twórczą, która jest dodatkowo chronione prawem, głównie prawem autorskim. Podstawą prawną zawiązania takiego stosunku współpracy jest umowa o pracę wraz z klauzulami dotyczącymi praw autorskich do dzieł podczas świadczonej pracy. Pracodawca jest zobowiązany przestrzegać zakresu Kodeksu pracy, ale również ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. 

Podstawą współpracy jest dobra umowa, która nie daje minimum, a maksymalną ochronę Twoich praw jako twórcy.

Nie jest tajemnicą, że realizowane podczas pracy na rzecz pracodawcy grafiki, czyli utwory w rozumieniu ustawy o prawach autorskich należą do pracodawcy. Oczywiście jest kilka wyjątków, jednak praca twórcza w oparciu o umowę o pracę wiąże się właśnie m.in. z takim skutkiem wobec twórcy.

W przypadku dalszego przekazywania tak stworzonych utworów np. w przypadku agencji marketingowych i tam zatrudnionych grafików pojawiają się wyzwania prawne. Pracodawca powinien zadbać o dalszą współpracę ze swoimi kontrahentami, tak by zakres otrzymanych praw w związku ze świadczoną pracą grafika, nie wychodził poza ustalone ramy w umowie, a także powszechnie obowiązującym prawie. 

Możesz przenieść tyle praw, ile sam masz. 

Umowa o dzieło dla grafika

• nie podlega kierownictwu pracodawcy,
• nie jest zobowiązany do wykonywania dzieła w określonym miejscu, dniach, godzinach,
• wiąże go termin oddania dzieła,
• można powierzyć wykonanie zadania osobie trzeciej,
• działa na podstawie Kodeksu cywilnego.

Dodatkowo warto pamiętać, że umowa o dzieło może być również nieodpłatna, co właśnie różni ten stosunek od zawiązanego na podstawie umowy o pracę. 

Kiedy warto zawrzeć umowę o dzieło?

Umowa B2B z grafikiem

Współpraca z klientem to strategia Twojego kreatywnego biznesu, więc powinieneś o nią zadbać.

Podsumowanie. Jaka umowa dla grafika?

Legalna marka online, czyli miejsce dla grafika

100

zapytaj PRAWNIKA
o umowę dla grafika

Przedstaw mi czego oczekujesz!

Zapytaj o umowę!

Artykuł Jaka umowa dla grafika? pochodzi z serwisu Legalna marka online.

Nie łatwo Ci wykonać precyzyjne zdjęcie portretowe. Jako fotograf szukasz najlepszego kadru. W prawie nie zawsze można ująć wszystko wprost. Takim zjawiskiem jest wizerunek. Choć wizerunek to przedstawienie jakieś osoby, nie zawsze jest to wyłącznie twarz. Wizerunek to zespół cech danej osoby, dzięki którym można ją rozpoznać. 

Wizerunku jest szeroko chroniony prawem, jednak nie ma jednej spójnej definicji legalnej wizerunku. Ochronę wizerunku ustawodawca umieścił m.in. w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, więc uznał go za dzieło o indywidualnym charakterze, które wyrazić można poprzez fotografię, obraz, sekwencje ruchowe i dźwiękowe oraz karykaturę. 

Wizerunek chroni szereg ustaw, które wprost nie wyrażają, zakresu przedmiotu ochrony, czy chodzi głównie o twarz, włosy, postawę, posturę, kolor skóry, blizny, tatuaże itp. Prawnie wizerunek nie został wprost utożsamiony ze znaczeniami słownikowymi, więc ostatecznie to do sądu należy konkretne uznanie czegoś za wizerunek. 

W związku z tym, że nie unormowano bezpośrednio zakresu tego, czym jest, a czym nie jest wizerunek — katalog jest otwarty. Czy to może powodować wyzwania w pracy fotografa?

Praca fotografa może polegać na realizacji sesji zdjęciowych z udziałem człowieka, czy grupy osób. Wtedy fotograf ma pewność, że na portretach znajdzie się wizerunek fotografowanych osób. Inaczej może być w przypadku realizacji fotografii np. bez twarzy, ale z inną częścią ciała danej osoby. Fotograf może robić zdjęcie tylko tatuażu, albo figury postaci. Taki kadr również może być uznany za wizerunek.

Prawo chroni wizerunek

Ochrona wizerunku człowieka jest opisana w kilku miejscach, jednak nie ma jedne spójnej definicji wizerunku. Prawo chroni nie tylko wizerunek, jednak również jego utrwalenie i rozpowszechnienie. Pierwszym obowiązującym aktem prawnym jest Kodeks cywilny, który wskazuje wizerunek jako dobro osobiste. Kolejnym źródłem prawa jest Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. 

Nieoczywistym miejscem poszukiwania ochrony wizerunku i wykorzystania czyjegoś wizerunku jest Ustawa o ochronie danych osobowych, bo wizerunek to też dana osobowa. Jeśli ktoś wyczerpie znamiona przestępstwa, również zastosowanie ma Kodeks karny, który określa przestępstwo zniesławienia.

Ciekawym zjawiskiem jest prawo do rozpowszechniania wizerunku zawodnika, opisane w Ustawie o sporcie, gdzie samo zakwalifikowanie do bycia członkiem kadry narodowej lub z chwilą powołania do reprezentacji olimpijskiej,  jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na wykorzystanie wizerunku zawodnika do celów gospodarczych związku sportowego.

Co grozi za wykorzystanie wizerunku bez zgody

Ochrona wizerunku człowieka jest opisana w różnych źródłach prawa. Kodeks karny przewiduje w art. 216 par. 1 i 2 przestępstwo zniesławienia. Sankcje są również przewidziane w art. 84 ust. 1 RODO i art. 101 Ustawy o Ochronie danych osobowych, Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych może nakładać na różne podmioty kary pieniężne w drodze decyzji administracyjnej, bo ochrona osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych jest jednym z praw podstawowych, gdzie art. 8 ust 1 KPP i art. 16 ust. 1 TFUE (Traktat o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) stanowi, że każda osoba ma prawo do ochrony danych osobowych jej dotyczących. 

Kodeks cywilny wskazuje za naruszenie dobra osobistego, czyli wizerunku. Poszkodowany może żądać od sprawcy:

• usunięcia skutków,
• złożenie oświadczenia odpowiedniej treści i formie,
• zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny,
• odszkodowania. 

Prawo autorskie nie milczy w kwestii możliwych roszczeń za naruszenie dotyczące bezpodstawnego wykorzystania czyjegoś wizerunku. Art. 78 PrAut przewiduje, że osoba, której wizerunek został naruszony cudzym działaniem, może żądać:

• zaniechania tego działania,
• usunięcia skutków,
• publicznego oświadczenia o odpowiedniej treści i formie,
• sumy pieniężnej za doznaną krzywdę,
• zobowiązanie sprawcy, aby uiścił odpowiednią sumę pieniężną na wskazany cel społeczny. 

Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 29 czerwca 2022 r. zasądził na rzecz powoda kwotę 40 tysięcy złotych tytułem zadośćuczynienia oraz publikację przeprosin o odpowiedniej treści i formie w związku z naruszeniem jego dobra osobistego, w tym wykorzystanie jego wizerunku bez jego zgody. 

Jak długo można dochodzić roszczeń z tytułu bezprawnego wykorzystania czyjegoś wizerunku?

Roszczenia o wykorzystanie czyjegoś wizerunku można dochodzić do 20 lat po śmierci osoby, której wizerunek wykorzystano bez jej lub spadkobierców zgody. To bardzo długi okres i może nieść za sobą poważne konsekwencje finansowe, dlatego warto profesjonalnie przygotować się do możliwości wykorzystania wizerunku osoby w publikacji np. portfolio.

Wzór zgody na wykorzystanie wizerunku

Profesjonalna zgoda na wykorzystanie wizerunku przygotowana przez prawniczkę, zapewni Ci bezpieczeństwo współpracy z klientem.

Kup szablon!

Jaka zgoda na wykorzystanie wizerunku?

Możesz uzyskać od swojego klienta ustną zgodę na wykorzystanie jego wizerunku np. w swoim portfolio, jednak w przypadku sporu będzie Ci ciężko udowodnić, że Twój klient faktycznie ją wyraził. 

Bez zgody klienta nie możesz wykorzystać zdjęć, na których jest wizerunek Twojego klienta, a które wykonałeś jako odpłatną usługę. Dobrą praktyką jest posiadać profesjonalną zgodę na wykorzystanie wizerunku, przygotowaną przez prawnika. Taki dokument daje pewność, że dochowałeś wszystkich niezbędnych formalności i poprawnie poinformowałeś swojego klienta o przysługującym mu prawie. 

Zgodę na wykorzystanie wizerunku możesz kupić w sklepie legalnamarkaonline.pl To profesjonalnie przygotowana zgoda na rozpowszechnianie wizerunku Twojego klienta w Twoim fotograficznym portfolio.

Co zawiera zgoda na wykorzystanie wizerunku?

Zgoda na wykorzystanie wizerunku klienta powinna zawierać:

• poprawne oznaczenie Ciebie i klienta,
• zakres zgody — jej treść, cel, miejsce i czas rozpowszechniania wizerunku,
• Twoje i klienta oświadczenia i uprawnienia,
• zgodę na przetwarzanie danych osobowych,
• klauzulę informacyjną.

Ważnym elementem jest oświadczenie woli, czyli podpis klienta lub inna bezpośrednia czynność, jak np. odklikanie checkboxa, bo działasz wyłącznie cyfrowo.

Jak uzyskać zgodę na wykorzystanie wizerunku klienta?

Zgoda na wykorzystanie wizerunku klienta np. w Twoim portfolio fotograficznym, musi być dobrowolna. Klient powinien też wyrazić zgodę na tak przetwarzane dane osobowe.

Zgoda na wykorzystanie wizerunku przez fotografa

Jeśli jesteś fotografem i chcesz wykorzystać uwieczniony wizerunek swojego klienta w swoim portfolio, musisz uzyskać zgodę klienta na rozpowszechnienie jego wizerunku. Oto dobre praktyki na uzyskanie zgody na wykorzystanie wizerunku:

1. opowiedz o swoim fotograficznym biznesie swojemu klientowi,
2. poproś go o wyrażenie zgody na wykorzystanie jego wizerunku w Twoim portfolio,
3. zaproponuj wymierną korzyść za wykorzystanie wizerunku Twojego klienta,
4. kup profesjonalnie przygotowaną zgodę na wykorzystanie wizerunku Twojego klienta w Twoim portfolio.
5. Ciesz się rozbudowanym portfolio bez dodatkowych kosztów!

Brak zgody klienta na wykorzystanie wizerunku

Jeżeli Twój klient nie wyraża definitywnie zgody na opublikowanie efektów sesji zdjęciowej z jego wizerunkiem, w Twoim portfolio nie możesz wykorzystać zdjęć do powiększenia swojej wizytówki. W przypadku wykorzystania zdjęć bez uprzedniej zgody możesz narazić się na konsekwencje prawne, w tym odpowiedzialność finansową. Weź pod uwagę możliwość utraty zaufania klientów i utratę renomy.

Legalna marka online

Legalna marka online to przestrzeń w sieci dla twórców cyfrowych i marketerów, stworzona przez prawniczkę i marketerkę Katarzynę Sajkiewicz. Legalna marka online jest cyfrową przestrzenią na granicy prawa i twórczości. Zadbaj o swoją markę, niech będzie legalna! 

Artykuł Zgoda na wykorzystanie wizerunku pochodzi z serwisu Legalna marka online.

Co dzieje się z cyfrową tożsamością w mediach społecznościowych po śmierci użytkownika? Cyfrowe dziedziczenie to ciekawe zagadnienie prawne warte opisania. W listopadzie obchodzimy Uroczystość Wszystkich Zmarłych, stąd tematyka związana z dziedziczeniem. Obecnie tworzymy cyfrową tożsamość w internecie. Należy zastanowić się nad tym, kto dziedziczy cyfrową tożsamość i kto może mieć do niej dostęp po naszej śmierci.

Jak usunąć konto w mediach społecznościowych po śmierci użytkownika?

Połączyłam kropki i zobrazowałam procesy prawnicze w artykule do świetnej inicjatywy magazynu Mecenas. Przygotowałam artykuł Cyfrowe dziedziczenie. Na 18. stronie przeczytasz w nim jakie wyzwania stoją przed dostępem do cyfrowej tożsamości po śmierci użytkownika mediów społecznościowych. Dowiesz się, co dzieje się z cyfrową twórczością. Odpowiedziałam na pytanie — czy Facebook usuwa konto po śmierci? Czy LinkedIn ustawia status in memoriam?

Jeśli jesteś twórcą cyfrowym, to z pewnością swoją twórczością chwalisz się nią na różnych polach eksploatacji, czyli wykorzystujesz media społecznościowe do zbudowania portfolio. Zastanawiałeś się co stanie się z tymi wszystkimi obrazkami, filmikami po Twojej śmierci? W przypadku platform społecznościowych zastosowanie mają przepisy prawa autorskiego. To ciekawe, jak zapisy sprzed kilkudziesięciu lat nadal mają zastosowanie w dynamicznie rozwijającym się świecie cyfrowym.

Magazyn Mecenas. Magazyn edukacji prawnej, kultury i sztuki

Miesięcznik Mecenas przedstawia i promuje treści z dziedziny prawa, kultury i sztuki. W listopadzie tematyką wydania była śmierć. Przygotowany artykuł prasowy o śmierci użytkownika i jego koncie w mediach społecznościowych oraz pozostawionej twórczości okazał się bardzo dobrym wyborem, ze względu na to, że Magazyn Mecenas publikuje treści związane z prawem i twórczością.

Celem miesięcznika jest umożliwienie dostępu dla szerokiego grona odbiorców do edukacji w zakresie prawa w zależności od bieżącego zapotrzebowania konkretnych grup społecznych np. młodzieży szkolnej, nauczycieli, środowisk naukowych, środowisk szeroko rozumianej kultury – pisarze, plastycy, muzycy, filmowcy, projektanci mody. Szczególnym odbiorcą, do którego kierujemy treści magazynu, są ludzie rozpoczynający pracę w konkretnej z wymienionych branż.

Podkreśla na swojej stronie Fundacja Mecenas 5.0

Legalna marka online dla twórców cyfrowych

Legalna marka online wspiera twórców cyfrowych, instytucje kultury i działy marketingu w codziennych wyzwaniach zawodowych.

Na Legalnej marce online znajdziesz szablony umów i dostęp do konsultacji online dla prawników i twórców cyfrowych. Premiera projektu już niebawem!

Artykuł Co dzieje się z Twoją cyfrową tożsamością po śmierci? pochodzi z serwisu Legalna marka online.